grupa obrzdowa nasza wola 8 20140515 1014332239Jubileusz 40 - lecia

KOBIECEJ GRUPY ŚPIEWACZEJ
Z WOLI BATORSKIEJ

To już 40 lat mija od czasu gdy z KGW w Woli Batorskiej pielęgnują dawne zwyczaje i obrzędy ludowe, a przede wszystkim śpiewają pieśni krakowskie przekazane przez poprzednie pokolenia z tej okolicy.
Jubileuszowe spotkanie odbyło się 17 maja br. w miejscowym Domu Kultury. Dziękując za zaproszenie, pozwoliłam sobie na wspomnienia związane z ludowymi śpiewaczkami z zespołu „Nasza Wola”.

W latach 1978-2001 Grupa Śpiewacza uczestniczyła w Konkursie Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych, który był organizowany przez 25 lat, przez Krakowski Dom Kultury (późniejszy Małopolski Ośrodek Kultury w Krakowie). Pierwszy Konkurs odbył się w 1977 roku w KDK „Pałac po Baranami”. Przez następne 14 lat (do 1991 roku) do współpracy zaproszono Miejski Dom Kultury „Zamek” w Niepołomicach. Dyrektor Piotr Warian i pracownicy, a szczególnie Mieczysława Ptak i Ewa Zielonka, stwarzali corocznie wspaniałą atmosferę dla prezentowania tradycyjnego, muzycznego folkloru Ziemi Krakowskiej. W folderze z XV Konkursu ..., Niepołomice 1991r. , Ewa Zielonka wymienia panie, które w 1978 roku po raz pierwszy uczestniczyły w tej imprezie: Anna BRÓG, Rozalia BURZA, Maria GAWEŁ, Helena GROCHOT, Janina GROCHOT, Genowefa GRODOWSKA, Genowefa KRUPA, Bronisława MAŚLANIEC, Janina RERUTKO, Zofia SIEMIENIUCH, Zdzisława SIWEK, Józefa URYCH pod kierownictwem Franciszki JABORSKIEJ. Po kilku latach prace organizacyjne przejęła Zdzisława Siwek.

Od 1992 roku, pod patronatem Małopolskiego Ośrodka Kultury, Konkurs odbywał się w pozostałych, wybieranych corocznie, instytucjach kultury na terenie naszego województwa. Śpiewaczki z Woli Batorskiej nadal uczestniczyły w Konkursie i otrzymywały najwyższe nagrody. Gdy w 1997 roku została ustalona główna nagroda pod nazwą „WSTĄŻKA KRAKOWSKA”, zdobyła ją Kobieca Grupa Śpiewacza „Nasza Wola”. A wcześniej – w 1990 roku – śpiewaczki zostały laureatkami głównej nagrody p.n. „BASZTA” na 24 Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą. Na XIV Festiwalu ..... w 1980 roku solistka Genowefa Krupowa zajęła I miejsce. Z uczennicą Elżbietą Warian pojechała w 1985 r. ponownie do Kazimierza i otrzymała nagrodę w organizowanym tam konkursie dla mistrza i ucznia p. n. „Duży – Mały”.

O śpiewaniu pani Gieni można mówić długo. Znała bowiem wiele tradycyjnych pieśni o zróżnicowanej tematyce. Uczestniczyła dwukrotnie w rejestracji dawnych, zanikających, wiejskich pieśni pogrzebowych: w roku 1983 w Krakowskim Domu Kultury i w 1991 roku w Miejskim Domu Kultury w Niepołomicach. Pieśni pogrzebowe śpiewała również Rozalia Burza. Natomiast na wojewódzkim Konkursie w 1994 roku Maria Gaweł zaśpiewała bardzo cenną, starą pieśń o duszach szukających drogi do nieba.

W Konkursie Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych woj. krakowskiego mogliśmy kilka razy usłyszeć Dziecięcą Grupę przygotowaną przez nasze śpiewaczki, a 8- letnia Mariola Siwek z Franciszką Jaborską śpiewała w Konkursie p.n. „Mistrz i Uczeń”.
Ważną, ogólnopolską, folklorystyczną imprezą jest też konkurs śpiewaków i instrumentalistów przy „Sabałowych Bajaniach” w Bukowinie Tatrzańskiej, gdzie Grupa i solistki z Woli Batorskiej do dzisiaj uczestniczą i wracają z nagrodami.

O śpiewaczkach z Grupy „Nasza Wola” pisano wielokrotnie w prasie i zamieszczano artykuły w licznych wydawnictwach. Wymienię niektóre z nich i przypomnę najcenniejsze pieśni z repertuaru śpiewaczek.
rok 1983 – o Genowefie Krupowej pisał juror Festiwalu w Kazimierzu prof. dr hab. Jerzy Bartmiński, [w:] Folder, XVII Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych Kazimierz n. Wisłą, str. 7-8. Tekst pieśni zanotowanej w 1980r.: „Śtyry konie we dworze i nicht nimi nie orze...” rok 1989 – Pieśń „Śtyry konie we dworze...”, śpiewana przez G. Krupową w 1980 roku w Kazimierzu została opublikowana [w:] Album, Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym 1967 – 1987, Lublin
rok 1991 – o Genowefie Krupowej i o Grupie Kobiecej z Woli Batorskiej pisała Ewa Zielonka [w:] Folder, XV Konkurs Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych woj. Krakowskiego, Niepołomice – 1991 rok, s. 19 i 25

Wykaz artykułów autorstwa Teresy Marcinkowskiej
rok 1991 – „BASZTA z Kazimierza Dolnego dla KRAKOWIANEK”, [w:] Folder, 25 Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych, Kazimierz n. Wisłą ss. 38-41, i teksty dwóch archaicznych pieśni z Woli Batorskiej
- „Przy Betlejem sopa była, hej luluja... /kolęda/ s. 39
-„Zmartwychwstał Zbawiciel, świata Odkupiciel...” (tradycyjna pieśń wielkanocna śpiewana przez małych chłopców chodzących po wsi z -„wózkiem - traczykiem” w Poniedziałek Wielkanocny) ss. 40-41
rok 1994 – „Pieśni związane ze śmiercią i pochówkiem w miasteczkach i wsiach woj. krakowskiego”, [w:] Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie
Tom XI, 1994r. ss. 51-59 i tekst archaicznej pieśni z Woli Batorskiej śpiewany przez Marię Gaweł, którą zapamiętała od swojej babci -„Idzie, idzie 10-dusy, z nimi idzie grzysno dusa...( z gatunku tzw. pieśni dziadowskich)
rok 1998 – „Ocalić od zapomnienia. Pieśń pątnicza”, [w:] KRAKOWSKI GOŚĆ NIEDZIELNY, 1998, nr 33 s. 20, i tekst pieśni „ Z dalekiej my krainy...” pochodząca z druku ulotnego (brak roku wydania): „Pieśń o najświętszej Pannie Maryi Kalwaryjskiej”. Zbiór pieśni ukazał się „Drukiem katolickiego wydawnictwa Fr. Orła i Syna we Frydku, Śląsk. austr.” Przechowała ten druk w Woli Batorskiej po babci Maria Gaweł. Grupa śpiewała tę pieśń w 1995 roku.
Rok 1999 – „Z pięknego raju”, [w:]KRAKOWSKI GOŚĆ NIEDZIELNY, 1999, nr 1 s. 21, i tekst (fragment) pieśni „Z Raju pięknego miasta, wygnana jest niewiasta...” Genowefa Krupa zapamiętała tę kolędę od swoich przodków. Jest to czternasta pieśń z wydanego w 1630 roku w Krakowie zbioru trzydziestu sześciu „Symfonii anielskich”.

Cenny repertuar tradycyjnych śpiewaków w Woli Batorskiej obejmuje m. in. pieśni związane ze zwyczajami wiosennymi, stare kolędy, pieśni żniwne i pańszczyźniane, religijne z apokryfami i wiejskie pogrzebowe, obrzędowe weselne, ballady miłosne i żartobliwe przyśpiewki. Jak powiedziała etnomuzykolog Aleksandra Bogucka, jurorka konkursów wojewódzkich, „Sabałowych Bajań” w Bukowinie Tatrzańskiej i festiwali w Kazimierzu Dolnym:

„Żyją, dopóki są śpiewane. Trudno prorokować pomyślności ich przetrwania. Jeśli są animatorzy i koneserzy tradycyjnej muzyki, będzie ona istnieć. Ale na pokaz, okazjonalnie, na konkursach i występach, nie na co dzień. Jeśli się nie zmieni stosunek do tradycji ludowej, a młode pokolenie będzie się wstydzić swoich korzeni, to umrze on ( folklor muzyczny T.M.) śmiercią naturalną wraz z tymi, którzy jeszcze pamiętają dawny obyczaj”. (Cytat z folderu: XX Jubileuszowy Konkurs Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych woj. krakowskiego , Tokarnia 1996r.)

Cieszmy się więc i pogratulujmy serdecznie paniom z Grupy Śpiewaczej „Nasza Wola” , że w 2014 roku nadal krakowski folklor muzyczny jest miły ich sercom.

Teresa Marcinkowska - etnograf

  • Grupa obrzędowa Nasza Wola_1
  • Grupa obrzędowa Nasza Wola_2
  • Grupa obrzędowa Nasza Wola_3
  • Grupa obrzędowa Nasza Wola_4
  • Grupa obrzędowa Nasza Wola_5
  • Grupa obrzędowa Nasza Wola_6